Wyszukiwarka stowarzyszeń zwykłych rejestrowanych w polskich gminach
Pierwszy w Polsce społeczny, ogólnokrajowy rejestr stowarzyszeń zwykłych — otwarty, przejrzysty i budowany oddolnie.
Na pomysł utworzenia systemu wpadliśmy po tym, jak zobaczyliśmy na stronie Ministerstwa Cyfryzacji petycję osoby prywatnej do przewodniczącego komisji pożytku publicznego, Jana Grabca — argumentowała ona, że taki rejestr zwiększyłby przejrzystość publiczną, ponieważ obecnie ewidencje prowadzą osobno starostowie i prezydenci miast. Odpowiedź na petycję nie została upubliczniona, a taki system na dziś dzień nie istniał — więc postanowiliśmy zbudować go sami.
Dzięki wsparciu profesjonalnej sztucznej inteligencji przeszukaliśmy powiat po powiecie, gminę po gminie, wszystkie około 380 organów prowadzących lokalne rejestry w Biuletynach Informacji Publicznej — w formatach PDF, Excel i Word. Jedna spójna struktura pozwoliła błyskawicznie konwertować pliki do naszej bazy. Już pierwszego dnia zaimportowaliśmy ponad 4000 stowarzyszeń z 16 urzędów.
Przy każdym stowarzyszeniu podajemy datę importu danych i bezpośredni link do źródłowego rejestru w BIP-ie urzędu. Dzięki temu każdy może samodzielnie sprawdzić, czy dane są aktualne na dany dzień — wystarczy kliknąć, porównać ze stroną urzędu, a jeśli coś się nie zgadza, od razu zgłosić nam to jednym przyciskiem przy profilu stowarzyszenia.
Urzędy publiczne w Polsce nie udostępniają API dla rejestrów stowarzyszeń zwykłych — publikują jedynie statyczne pliki. Dlatego natychmiastowa aktualizacja w czasie rzeczywistym nie jest dziś technicznie możliwa. Analizujemy też potencjalne obciążenie serwerów przy szerszym udostępnieniu API — przy dużej skali ruchu może to przerosnąć nasze możliwości, dlatego stawiamy na pobieranie pełnych danych w Excelu lub JSON zamiast API.
To projekt oparty na współpracy. Ogromnie dziękujemy zaangażowanym urzędom, które chcą dbać o publiczną przejrzystość. Każda gmina w Polsce może złożyć wniosek o oficjalne konto i samodzielnie edytować dane swoich stowarzyszeń oraz dodawać nowe podmioty — bez ograniczeń i bez opóźnień.
Cały rejestr można pobrać jako plik Excel lub JSON u góry strony. Dzięki temu każdy — badacz, dziennikarz, urzędnik czy inna organizacja — może przetwarzać te dane i budować na nich kolejne zbiory. Wierzymy, że gdy Ministerstwo Cyfryzacji będzie planować oficjalny rejestr, te dane okażą się cennym punktem wyjścia do uzupełnienia przez same gminy.
Wierzymy, że taka oddolna inicjatywa i zaangażowanie wolontariuszy rozpocznie budowę obowiązkowego, centralnego państwowego rejestru stowarzyszeń — na wzór Krajowego Rejestru Sądowego, ale dla stowarzyszeń zwykłych, które dotąd takiego odpowiednika nie miały.
To dowód na to, że mała organizacja nie potrzebuje milionów, żeby zbudować ogólnopolski zbiór danych — jedna osoba, przy współpracy z innymi, wysokiej jakości narzędziach i umiejętności sprawnego z nich korzystania, jest w stanie to zrobić.